استاندارد صورت های مالی به زبان ساده – استاندارد شماره یک

استاندارد صورت های مالی

در این مقاله قصد داریم استاندارد صورت های مالی به ساده ترین شکل ممکن برای شما مطرح کنیم. همچنین منبع اصلی این استاندارد ها را به علاوه لینک در انتهای مقاله ذکر نمودیم. از مواردی که در ادامه این مقاله از حسابداری گنجینه برای شما خواهیم گفت به شرح زیر است:

  • تعریف تعدادی از اصطلاحات در صورت های مالی
  • اهداف صورت های مالی
  • انواع صورت های مالی
  • توضیح اصطلاحات تخصصی
  • شکل و محتوای صورت های مالی
  • صورت تغییرات برای صورت های مالی
  • نحوه تغییرات در ارزش خالص (سرمایه)
  • صورت جریان موجودی نقد
  • یادداشت های توضیحی صورت های مالی

همراه ما باشید تا در ادامه موارد ذکر شده را برای شما به ساده ترین شکل توضیح دهیم.

شاید این سوال برای شما به وجود آید که

چرا باید این استاندارد ها را رعایت کنیم و چه کمکی به ما می کند؟

در دنیای امروزی حجم اطلاعات حسابداری در شرکت ها و موسسات زیاد شده. برای کنترل و مقایسه اطلاعات مالی باید همه از یک قائده استفاده نمایند.

نکته: تمامی صورت های مالی بر اساس مبنای تعهدی نوشته می شود.

مبنای تعهدی: این مبنا بیان کننده این است که اگر در معامله ای پول نقد دریافت یا پرداخت نشده، باید آن را در حسابداری ثبت کنید.

تذکر: در این مقاله درباره صورت های مالی که برای صاحبان شرکت ها تهیه می شود، هیچگونه بحثی نشده. زیرا این صورت های مالی که به گزارشات مدیریتی معرف است و تنها جهت تصمیم گیری صاحبان کسب و کار ارائه می شود و از هیچ استانداردی پیروی نمی کند.

این صورت های مالی که می خواهیم در ادامه برایتان توضیح دهیم مربوط به افراد یا سازمان هایی هستند که قصد سرمایه گذاری یا هر برنامه اقتصادی را دارند.

اصطلاحات کاربردی در صورت های مالی

دارایی

هر چیزی که شرکت اختیار آن را داشته باشد دارایی گفته می شود. این دارایی ممکن است الان یا در آینده سودی برای شرکت داشته باشد.

بدهی

پول یا هر چیزی که شرکت به شرکت ها یا اشخاص دیگر باید دهد بدهی گفته می شود.

ارزش خالص

نام دیگر آن سرمایه است. دارایی هایی که بدهی ها از آن کم شده را ارزش خالص یا سرمایه می گویند.

ارزش خالص = بدهی ها – دارایی ها

درآمد

رویداد مالی که باعث زیاد شدن دارایی ها و کم شدن بدهی ها می شود را درآمد می گویند.

یا

هر رویداد مالی که باعث افزایش ارزش خالص شود نیز مربوط به تعریف درآمد می باشد.

هزینه

هر رویداد مالی که باعث کم شدن دارایی ها و زیاد شدن بدهی ها شود، هزینه گفته می شود.

یا

هر رویداد مالی که باعث کاهش ارزش خالص شود، هزینه گفته می شود.

اطلاعات با اهمیت

به اطلاعاتی که صاحبان کسب و کار ها برای گرفتن تصمیمات مهم نیاز دارند، گفته می شود. این اطلاعات شامل حساب هایی می باشد که موجودی آن مقدار زیادی است یا تعداد تراکنش آن ها بالا می باشد.

هدف صورت های مالی

کاری که صورت های مالی انجام می دهند،

اول: درباره وضعیت مالی شرکت توضیحات جامع شرح می دهند و

دوم: تغییراتی که این وضعیت مالی نسبت به سال های قبل داشته، مطرح می کنند.

این صورت های مالی برای افراد زیادی مثل سرمایه گذاران و سازمان های دولتی و خصوصی می باشد.

حالا این صورت های مالی چه اطلاعاتی را به افراد می دهد؟

  1. تمامی سرمایه، بدهی و دارایی های شرکت + مبالغ آن. این موارد ذکر شده مربوط به امسال و سال های آینده شرکت می باشد که می توان از آن های استفاده نمود.

نکته ریز: در موارد بعدی به جای به کار بردن سرمایه، بدهی و دارایی از کلمه منابع استفاده می کنیم.

  1. مقدار، محل و چگونگی استفاده از منابع در طول سال.
  2. محصولات و خدمات ارائه شده، چقدر پای شرکت درآمده است.
  3. جایی که شرکت منابعش را به دست می آورد.
  4. چگونگی استفاده از منابع در شرکت + مقایسه با آنچه از قبل تعیین کرده بودیم.
  5. پیش بینی اینکه محصولات و خدمات شرکت در آینده چقدر و از کدوم منابع استفاده می کند.

نکته ریز: علت پیش بینی این است که شرکت نمی تواند صبر کند تا محصول و خدماتش در طول یک سال تولید و بعد آن ها را بفروشد. این محصول و خدمات بعد از تولید باید قیمت داشته باشند تا شرکت بتواند آن ها را با سود بفروشد.

به طور کلی اطلاعاتی که صورت های مالی برای استفاده کنندگان شرح می دهد. مربوط به حساب های زیر است:

  • دارایی ها
  • بدهی ها
  • ارزش خالص (سرمایه)
  • درآمد
  • هزینه
  • تغییرات در این حساب ها

همیشه اطلاعاتی که صورت های مالی شرح می دهند به صورت واضح نیست. افرادی که می خواهند از این اطلاعات استفاده کنند ممکن است گمراه شوند و نتوانند به درستی تصمیم بگیرند.

چاره چیست؟

هنگام ارائه صورت های مالی باید یادداشت هایی شرح دهیم تا مواردی که در این صورت ها واضح نیستند، به درستی مطرح شوند. معمولا این توضیحات را اطلاعات غیر مالی می گویند.

صورت های مالی توسط چه کسانی تهیه و ارائه می شوند؟

این صورت های مالی باید توسط صاحبان کسب و کار ها تهیه شوند اما به دلیل نداشتن دانش کافی، آن فرد تصمیم می گیرد، این کار را به شخصی که متخصص ارائه صورت های مالی می باشد، بسپارد.

در سازمان های دولتی تهیه صورت های مالی با وزارت امور اقتصادی و دارایی است. در این سازمان ها صورت های مالی باید در آخر توسط قوه مجریه تایید و امضا شود.

انواع صورت های مالی

در ادامه این مقاله تمامی که صورت های مالی که توسعه این استاندارد تعیین شده، شرح می دهیم

  1. صورت وضعیت مالی
  2. صورت تغییرات در وضعیت مالی
  3. گردش حساب تغییرات در ارزش خالص
  4. صورت مقایسه بودجه و عملکرد
  5. یادداشتهای توضیحی: کاربرد این یاداشت ها این است که هر مورد از صورت های مالی را نتوان فقط با مبلغ بیان نمود، باید در یادداشت های توضیحی بیان کنیم.

تذکر: صورت جریان وجوه نقد جزء این موارد نمی باشد و استانداردهای حسابداری این مورد را اختیاری گذاشته است.

چیکار کنیم تا صورت های مالیمان از نظر استاندارد مطلوبیت داشته باشد؟

بهتر است مواردی که در صورت های مالی به کار می بریم، یاداشت توضیحی داشته باشد. این یاداشت ها باید به طور کامل هر کدام از موارد صورت های مالی را توضیح دهد. البته برای تمامی موارد آن نیاز نیست ولی هرچه این توضیحات بیشتر باشد صورت های مالی مطلوبیت بیشتر دریافت می کند.

به طور کلی از نظر استاندارد های حسابداری، صورت های مالی که تمامی قوانین استاندارد های را رعایت نمایند، مطلوبیت دارند. این صورت ها اگر نکته ای از استاندارد های حسابداری رعایت نشود، هیچ ارزشی ندارند. همچنین ممکن است در صورت های مالی سال های آینده به مشکلاتی برخورد کند.

خب! حالا این استاندارد های شامل چه مواردی می شود؟

  1. انجام عملیات روزانه حسابداری مطابق با استاندارد های حسابداری که در بخش های دیگر توضیح داده شده.
  2. هر کدام از اطلاعات ارائه شده باید این سوالات را پاسخ دهد:
    • به کدام بخش از شرکت مربوط می باشد؟
    • آیا سندی مطمئن و رسمی وجود دارد که بتوان این مورد از صورت های مالی را اثبات کند؟
    • آیا این مورد را می تواند با صورت های مالی سال های قبل یا صورت های مالی شرکت های دیگر مقایسه نمود؟
    • آیا این مورد بدون بیچیدگی و با روشنی در صورت مالی ارائه شده؟
  3. مواردی که در صورت های مالی آورده می شود باید به صورت جزء به جزء در یادداشت ها توضیحی آورده شود.

به این نکته توجه نمایید

خود موارد ذکر شده در صورت های مالی باید به طور دقیق ارائه شود. اگر بخواهیم با تکیه بر یادداشت توضیحی صورت های مالی را تهیه کنیم، این صورت های استاندارد نمی باشد.

خیلی کم پیش می آید با رعایت استاندارد های حسابداری صورت های مالی دچار مشکل و گمراهی استفاده کننده شود. اما اگر در موردی تشخیص دادید که رعایت این استاندارد ها باعث ایجاد گمراهی در خواننده صورت مالی به وجود می آید، می توانید از آن استاندارد پیروی نکنید. در چنین مواقعی باید موارد زیر را رعایت نمایید.

  • موارد وارد شده باید به صورت روشن و واضح وارد شود، به طوری که در بخش های دیگر صورت مالی مشکلی پیش نیاید.
  • رعایت نکردن استاندارد های حسابداری در مواقع خاص، باید تحت نظر کمیته تدوین استاندارد های حسابداری دولتی صورت پذیرد.
  • در یادداشت های توضیحی شرح دهید که چرا از استاندارد های حسابداری استفاده نکرده اید و اگر این استاندارد رعایت می شود چه مشکلی پیش می آمد.

این شرایط خیلی کم پیش می آید که موردی از استاندارد حسابداری باعث به اشتباه افتادن خواننده صورت های مالی شود. فردی که می خواهد این صورت مالی را تهیه کند باید با احتیاط کامل آن را انجام دهد و از چارچوب های کلی در استاندارد های حسابداری خارج نشود.

برای اینکه ثابت کنیم که چرا استاندارد مورد نظر باعث ایجاد مشکل می شود باید موارد زیر را تعیین کنیم:

  • استانداردی که می خواهیم پیروی نکنیم، باید عنوان آن را شرح دهیم.
  • ماهیت بدهکار یا بستانکار بود حسابی که از آن استاندارد پیروی نمیکند.
  • دلیل استفاده نکردن از استاندارد مربوطه
  • تغییراتی که با عمل نکردن به این استاندارد برای این صورت مالی بوجود می آید. می توانید به وسیله مقایسه آن با صورت های مالی سال قبل این تغییرات را پیدا کنید.

برای اینکه بفهمیم که مورد خاص بوجود آمده می تواند از استاندارد مربوطه پیروی نکند. باید ۳ سوال زیر از خود بپرسیم:

  1. هدف استاندارد مربوطه چیست؟
  2. چرا با مورد خاص به وجود اومده و با استاندارد مربوط هماهنگ نمی باشد؟
  3. این مورد با مورد مشابه صورت های مالی شرکت های دیگر تفاوت دارد؟

اصطلاحات تخصصی در صورت های مالی

مبنای تعهدی

این مبنا را در ابتدای مقاله برایش توضیحی شرح دادیم. استاندارد های حسابداری، افراد را مجبور به استفاده از این مبنا می کند. طبق قانون تعیین شده توسط مبنای تعهدی، معاملات مالی شرکت زمانی که اتفاق می افتد، باید ثبت شود، هر چند که پولی دریافت یا پرداخت نشده باشد. در مورد صورت های مالی نیز همین طور می باشد، معاملاتی که در آن پولی دریافت یا پرداخت نشده باید ثبت شود.

ثبات رویه در نحوه ارائه

این اصطلاح بیان گر این است که موارد ثبت شده در صورت های مالی امسال مثل صورت های مالی سال های قبل باشد. اما در بعضی از مواقع می توانید از این قانون استفاده نکنید؛ که به شرح زیر است:

  • فرایندی که استفاده می کردید اشتباه یا نواقصی داشته. با این تغییرات باعث رفع اشتباه، و بالا رفتن ارزش صورت مالی می شود.
  • خود استاندارد حسابداری اعلام کند که روش قبلی قابل استفاده نیست و باید از روش جدید پیروی کنید.

اهمیت و تجمیع

مواردی که در صورت های مالی ثبت می شوند، به دو دسته مهم و غیر مهم تقسیم می شود. این قانون از استانداردهای حسابداری بیان کننده این است که مواردی که مبلغ آن زیاد یا تراکنش آن بالا می باشد باید به صورت واضح در صورت های مالی آورده شود. اما مواردی که مبلغ آن ها کم یا تراکنش آن پایین می باشد باید با موارد مهم مربوط جمع شود.

اگر بخواهیم تمامی حساب های شرکت را در صورت های مالی بیاوریم، خواندن این صورت های مالی سخت می شود و ممکن است خواننده در تصمیم گیری به اشتباه بیافتد.

شرکت ها روزانه معاملات زیادی در حسابداریشان ثبت می کنند. این امر باعث می شود تا به مرور زمان تعداد حساب های شرکت بالا برود. به همین جهت برای جلوگیری از سردرگمی حسابدار و سایر استفاده کنندگان از اطلاعات مالی، این حساب ها دسته بندی می شوند. هر کدام از این دسته ها با عنوان های مرتبط در سیستم حسابداری ثبت خواهند شد.

پس نتیجه می گیریم موارد ذکر شده در صورت های مالی به دو بخش اصلی و فرعی تقسیم می شود. موارد اصلی به روشنی در صورت ها آورده شده. موارد فرعی نیز فقط مبالغ آن ها با موارد اصلی جمع می شود.

برای اینکه موارد فرعی در صورت های مالی به طور جزء به جزء معلوم باشد آن ها را باید در یاداشت ها توضیحی بنویسیم.

البته این مواردی که از نظر استاندارد های حسابداری فرعی می باشد، ممکن است برای شرکتی این مسئله فرق داشته باشد. یعنی آن حساب جزء موارد اصلی برای آن شرکت محسوب شود. در اینجا استاندارد های حسابداری اجازه می دهد که حساب مورد نظر آن شرکت در موارد اصلی صورت های مالی نوشته شود.

تهاتر

برای این که معنی تهاتر را بهتر بشناسید می توانیم به همان مبادله کالا به کالا اشاره کنیم که حدود قرن ۱۲-۱۳ انسان ها از آن برای رفع نیاز خود استفاده می کردند. استاندارد های حسابداری، تهاتر حساب ها را ممنوع کرده. این قانون حساب های اصلی شرکت را مستقل می داند. این حساب ها نباید باهم کاری داشته باشند. در بعضی از قسمت های این استاندارد تهاتر مشکلی ندارد، اما باید نسبت به این مسئله با احتیاط عمل کنید.

حساب هایی مثل دارایی ها، بدهی ها، درآمد و هزینه ها به هم هیج اتباطی ندارد. این حساب ها باید به صورت جداگانه در صورت های مالی گزارش شوند. تهاتر این حساب ها باعث می شود ارزش صورت های مالی شرکت به شدت پایین بیاید. زیرا استفاده کنندگان این اطلاعات نمی تونند تصمیمات درستی برای خود بگیرند. البته بعضی از مواقع این تهاتر باعث می شود که ارزش صورت های مالی حفظ شود و استفاده کنندگان بتوانند تصمیمات بهتری بگیرند.

نکته: نشان دادن دارایی های خاص در صورت های مالی جز تهاتر محسوب نمی شود.

دارایی های خالص: عبارت اند از کل دارایی های منهای ذخایر و استهلاک ها

اطلاعات مقایسه ای

اطلاعات مقایسه ای همان اطلاعات سال های قبل می باشد. این اطلاعات شامل اعداد و توضیحات آن ها است. هدف نوشتن این اطلاعات در صورت های مالی امسال، تعیین مقدار پیشرفت یا پسرفت شرکت می باشد. بعضی از اطلاعات مقایسه ای کامل کننده اطلاعات امسال می باشد که این مورد باید به روشنی در یاداشت ها توضیحی بیان شود. بعضی از حساب ها در سال قبل کمبود هایی داشتن که به هر دلیل امکان تکمیل آن ها وجود نداشته.

گاهی اوقات فرایند حسابداری شرکت به دلیل بهبود عملکرد دچار تغییراتی می شوند. در این حالت استفاده از اطلاعات مقایسه ای که مربوط به سال های قبل می باشد کمی مشکل است. به هر حال جزئیات این تغییرات باید در یاداشت های توضیحی ارائه شود

شکل و محتوای صورت های مالی

تمامی اطلاعات مالی و غیر مالی شرکت باید در این صورت های مالی به روشنی شرح داده شود. در انتهای این مقاله نمونه ای از این صورت های مالی ارائه شده. تا پایان این مقاله با ما باشید تا از نکته های ریز در این استاندارد با خبر شوید.

قابل تشخیص بودن صورت های مالی

منظور این بخش این است که تمامی موارد صورت های مالی قسمت بندی شده و به روشنی مشخص باشد. به طوری که استفاده کنندگان در صورت های مالی گم نشوند.

این موضوع تنها برای صورت های مالی که در این مقاله بیان شده، ضروری می باشد. برای سایر مدارک و گزارشات می توانید آزادانه عمل نمایید.

در ادامه برای شما این ترتیب و طبقه بندی را مطرح می کنیم. توجه نمایید که علاوه بر این ترتیب می توانید آن را در صورت نیاز آن را تکرار نمایید.

اول: نام شرکت یا موسسه ای که صورت های مالی متعلق به آن است. در تمامی صورت های مالی ابتدا این مورد ذکر می شود.

دوم: این مورد برای شرکت هایی است که شرکت زیر مجموعه دارند یا خود زیر مجموعه شرکتی دیگر هستن.

سوم: تاریخ ارائه گزارش و تاریخ زمان شروع و پایان این صورت مالی که دوره مالی نیز نامیده می شود معلوم باشد.

چهارم: مشخص شدن این که از چه واحد پولی استفاده شده و چند رقم این مبالغ حذف شده.

نحوه حذف ارقام مبالغ

برای بیان حذف ارقام باید از هزار، ده هزار، صد هزار و میلیون ریال استفاده نمایید. معنای هر کدام به شرح زیر است:

هزار ریال: به معنای حذف ۳ رقم از سمت راست تمامی مبالغ ذکر شده در صورت های مالی می باشد.

ده هزار ریال: به معنای حذف ۴ رقم از سمت راست تمامی مبالغ ذکر شده در صورت های مالی می باشد.

صد هزار ریال: به معنای حذف ۵ رقم از سمت راست تمامی مبالغ ذکر شده در صورت های مالی می باشد.

میلیون ریال: به معنای حذف ۶ رقم از سمت راست تمامی مبالغ ذکر شده در صورت های مالی می باشد.

این حذف ارقام بستگی به مقدار مبالغ شرکت دارند. که به تشخیص حسابدار می توان از آن ها استفاده نمود. توجه نمایید که این کار برای جمع و جور شدن اعداد در صورت های مالی  می باشد. اگر به درستی در صورت های مالی به کار گرفته نشود باعث کم شدن ارزش صورت های مالی می شود.

دوره گزارشگری

هر گزارش و صورت مالی یک تاریخ شروع و پایانی دارد که به آن دوره گزارشگری گفته می شود. در حالت عادی این گزارشات یک ساله می باشد. اما بعضی از شرکت ها تصمیم به کاهش یا افزایش مدت این دوره می گیرند. به هر حال شرکتی که این تصمیم را می گیرد و گزارشات مدت دوره گزارش دهی خود را تغییر می دهد باید موارد زیر را رعایت نماید.

  1. دلیل خود را به روشنی در یادداشت های توضیحی بیان کند
  2. از اطلاعات مقایسه ای در صورت های مالی استفاده نکند. البته اگر مدت تمامی دوره های گزارش یکی باشد می تواند از این اطلاعات مقایسه ای استفاده کند.

اگر به طور موقتی تصمیم به تغییر مدت این دوره دارد. حتما باید استفاده کنندگان از صورت های مالی شرکت را باخبر ساز و هیچ اطلاعات مقایسه ای در آن به کار نبرد.

به موقع بودن

به محض پایان دوره مالی تعیین شده باید ظرف مدت کمی گزارشات شرکت آماده باشد. اگر این زمان از حد مجاز خود بگذرد، اطلاعات ارائه شده به هیچ درد استفاده کنندگان از صورت های مالی نخواهد خورد. حتی شرکت هایی که معاملات آن ها زیاد می باشد، هیچ دلیلی برای تحویل بی موقع برای آن ها قبول نیست و باید طی مدت مقرر این گزارشات را تحول دهند.

صورت تغییرات برای صورت های مالی

تفاوت بین جاری و غیر جاری

کلمات جاری و غیر جاری به کوتاه مدت و بلند مدت نیز معروف می باشد. جاری یا کوتاه مدت یعنی مواردی که تا یک سال، مورد استفاده می باشد. غیر جاری یا بلندمدت یعنی مواردی که بیشتر از یک سال، مورد استفاده می باشد.

مطابق استاندارد های تعیین شده تمامی شرکت ها باید دارایی ها و بدهی های خود را به دو دسته جاری و غیر جاری تقسیم کند. البته موارد خاص نیز وجود که صورت مالی به شکل های دیگر باید نشان داده شود. این موارد شامل مبنا های نقدشوندگی، قابل اتکا بودن و مربوط بودن می باشد.

برای دریافت استانداردهای حسابداری از وزارت امور اقتصادی و دارایی اینجا کنید نمایید.

 

بهتر بدانید

نظرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست