تعریف جامع حسابداری پیمانکاری

مقدمه

حسابداری پیمانکاریحسابداری پیمانکاری یکی از شاخه‌های علم حسابداری است که در حوزه‌های متنوعی کاربرد دارد. از آنجا که فرآیند پیمانکاری جزییات مهمی دارد و آگاهی به دانش حسابداری پیمانکاری می‌تواند تاثیر بسیار مهمی در پیشبرد اهداف پیمانکاران داشته باشد.

فعالیت‌های پیمانکاری روز به روز در حال افزایش هستند و افراد بسیاری از این طریق کسب درآمد می‌کنند. پیمانکاران کارشان از زمان اعلام مناقصه‌ها آغاز می‌شود و تا زمان تحویل پروژه ادامه پیدا می‌کند. در طول این مسیر پیمانکاران با موضوعات گوناگونی روبرو می‌شوند که تنها با آگاهی به دانش حسابداری پیمانکاری قابل درک، پیگیری و پیش‌بینی است.(۱)

فرایند حسابداری پیمانکاری کاری دشوار است که شامل وام، صدور صورت‌حساب، هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم و دیگر معاملات معمولی در این صنعت است. هم‌چنین شرایط مالیاتی پیچیده‌ای در این فرایند وجود دارد. آموزش حسابداری پیمانکاری یکی از انواع آموزش حسابداری بازار کار است که اغلب شامل استفاده از نرم‌افزارهای تخصصی است که داده‌ها را به نحوی دقیق ثبت می‌کنند.(۲)

بیشتر بدانید

حسابداران پیمانکاری بر قوانین پیمان‌ها، مبانی حقوقی قراردادهای مختص پیمانکاری، قوانین مالیاتی، فعالیت‌های پیمانکاری ارزی و… آگاهند. آنها می‌دانند که تخصیص درآمدها، هزینه‌های قراردادها و عملیات موضوع پیمان‌ها را چگونه پیگیری و اجرا کنند. مثلا یکی از مهم‌ترین مباحثی که حسابداران پیمانکاری می‌آموزند، روش درصد پیشرفت کار در حسابداری پیمانکاری است که توانایی تطابق هزینه‌ها و درآمدها را مهیا و اطلاعات بسیار دقیقی را ارائه می‌کند.

مهم‌ترین نکته درباره حسابداران پیمانکاری آن است که آنها حتی قبل از پایان پروژه می‌توانند این موضوعات را محاسبه کنند، قوانین حسابداری پیمانکاری را می‌دانند و قادرند تصمیم بگیرند که پیمانکاران در چه مناقصه‌هایی شرکت کنند.

حسابداران پیمانکار قادرند تصمیم بگیرند که پیمانکاران در چه مناقصه‌هایی شرکت کنند. (۱)

فهرست

  1. شرکت پیمانکاری
  2. حسابداری پیمانکاری
    1. شروع حسابداری پیمانکاری
    2. موارد مهم در حسابداری پیمانکاری
  3. ارکان اصلی عملیات پیمانکاری
    1. کارفرما
    2. پیمانکار
    3. قرارداد
      1. انواع قراردادهاى پیمانکارى
  4. تعریف پیمان بلند مدت
  5. ویژگی هاى صنعت پیمانکارى
  6. هزینه‌یابی شغلی
  7. روش درصد پیشرفت کار
      1. روش درصد پیشرفت کار در حسابداری
  8. روش تکمیل قرارداد
  9. استراتژی‌های گزارش مالیات
  10. یادداشت
  11. منابع

شرکت پیمانکاری

سال‌هاست که در جامعه کسب و کار، شنیدن واژه پیمانکاری به موضوعی پرتکرار تبدیل شده است. پیمانکار به مجموعه‌ای گفته می‌شود که می‌تواند به‌صورت حقیقی یا حقوقی فعالیت و قرارداد انجام فعالیت‌هایی را با افراد حقیقی یا حقوقی منعقد کند. پیمانکاران با توجه به توانایی‌، سابقه و تعداد نفرات فعال مرتبه‌بندی می‌شوند و در مناقصات گوناگون شرکت می‌کنند. مطابق با آیین‌نامه معاونت راهبردی نهاد ریاست جمهوری، شرکت‌های پیمانکاری در یازده گروه که شامل، ساختمان، راه و ترابری، صنعت و معدن، تاسیسات و تجهیزات کشاورزی، آب، مرمت آثار باستانی، کاوش‌های زمینی، ارتباطات، نفت و گاز و نیرو است، می‌توانند فعالیت کنند.(۱)

حسابداری پیمانکاری

هما‌نطور که گفته شد پیمانکاران در زمینه‌های گوناگونی چون تاسیسات، سدسازی، راه‌سازی، ساختمان‌سازی و خدمات فعالیت می‌کنند. آنها برای آنکه بتوانند اسناد شرکت در مناقصه‌ها را تهیه کنند، پیمان‌های گوناگون را از نظر شناسایی درآمد، سود و هزینه بررسی کنند و یا موضوعات مطرح شده در پیمان‌ها را به مرحله اجرا برسانند، نیاز به دانش حسابداری پیمانکاری دارند.(۱)

شروع حسابداری پیمانکاری

در این جا فرض شده کارفرما  بعد از سال مالی از شما میخواهد تا ثبت اسناد حسابداری، تحریر دفاتر قانونی و ارسال اظهارنامه مالیاتی را برعهده بگیرید اولین کاری که شما باید انجام دهید این است که مدارک مورد نیاز را تحویل بگیرید و یک برنامه ریزی دقیق جهت انجام کار داشته باشید.

مدارک مورد نیاز شامل:

۱-کلیه قراردادهای به اتمام نرسیده شرکت .

۲-کلیه صورت وضعیت های تایید شده .

۳- اظهارنامه های ارزش افزوده و گزارشات فصلی ارسال شده به همراه فیش های پرداخت ارزش افزوده.

۴-فیش های پرداخت مالیات اعم از تکلیفی و حقوق.

۵-دریافت مفاصا حساب های بیمه.

۶-فاکتورهای خرید و هزینه.

۷-صورتحساب های بانک از ابتدا تا انتهای سال مورد رسیدگی .

۸- اساسنامه شرکت به همراه اظهارنامه عملکرد سال قبل.

۹-کپی لیست های حقوق ارسال شده .(۶)

موارد مهم در حسابداری پیمانکاری

برای آن‌که در پایان پروژه سود خالص حاصل از انجام پروژه تعیین شود حسابدار مجموعه موظف است این موارد را در انجام محاسبات خود در نظر بگیرد. اگر شرکت پیمانکار پیش از اخذ پروژه و قبل از مناقصه‌ی عمومی آن هزینه‌ای را برای کسب اطلاع از مناقصه، تحقیقات اولیه و برآورد هزینه پروژه یا دریافت ساده‌تر مناقصه صرف کرده است، این هزینه باید در محاسبات حسابداری پیمانکاری در نظر گرفته‌شده و از سود نهایی کسر شود.

در حسابداری پیمانکاری تمام مخارج صرف شده در طی قرارداد باید محاسبه شود. این مخارج در سه دسته‌بندی کلی زیر قرار می‌گیرند:

  1. هزینه‌های مستقیم مانند: دستمزد کارگران، خرید لوازم و مصالح برای کار و استهلاک ماشین‌آلات و ابزار که همگی باید جزءبه‌جزء در محاسبات نهایی لحاظ شوند.
  2. هزینه‌های غیرمستقیم مانند: هزینه‌ی طراحی ماشین‌آلات خاص برای انجام هر بخش از پروژه یا هزینه‌ی کارگاه و تعمیرگاه مرکزی.
  3. هزینه‌های بی‌ارتباط مانند: هزینه‌ی استهلاک ماشین‌آلاتی که در طی پروژه به کار گرفته نشده‌اند یا هزینه‌ی تحقیق و توسعه که معمولاً به‌عنوان بخشی از انباشت پروژه در محاسبات نهایی می‌آیند.

ضمانت‌نامه‌هایی که در طول انجام پروژه توسط کارفرما به پیمانکار داده می‌شوند نیز جزو مهم‌ترین اسناد پیمانکاری بوده و این‌ها نیز باید در دفاتر حسابداری ثبت و درنهایت برای محاسبات نهایی حسابداری پیمانکاری در نظر گرفته شوند.(۵)

ارکان اصلی عملیات پیمانکاری

ارکان اصلی عملیات پیمانکاری در هر نوع عملیات پیمانکاری سه ارکان اصلی زیر وجود دارد:

کارفرما

شخص حقیقی یا حقوقی است که اجرای عملیات معینی رابه پیمانکار واگذار میکند. کارفرما برای هماهنگی و نظارت براجرای عملیات موضوع پیمان عمومآً از خدمات مهندسان مشاوربهره میگیرد. جانشینان یا نمایندگان قانونی کارفرما در حکم کارفرما محسوب میشوند.

پیمانکار

شخص حقیقی یا حقوقی است که مسئولیت کامل اجرای عملیات موضوع پیمان را تا تکمیل نهایی بعهده میگیرد.پیمانکار معمولا به منظور تسهیل در اجرای قسمت یا قسمتهایی خاص از عملیات موضوع پیمان (نظیر لوله کشی،آهنگری و نقاشی) قراردادهایی با اشخاص یا پیمانکاران جزء منعقد میکند.در مواردی که برای انجام دادن یک طرح خاص و یا اجرای عملیات طرحهای بزرگ نیاز به همکاری چند شرکت پیمانکاری با تخصصهای مختلف باشد برای افزایش توان مالی و عملیاتی و توزیع خطرات ناشی از  اجرای عملیات موضوع پیمان، گروه شرکتهای پیمانکاری از همکاری یا مشارکت یا ادغام چند شرکت پیمانکاری بوجود می آید.

قرارداد

انعقاد قرارداد مهمترین بخش از فعالیت پیمانکاری است و منشا تعهد و التزام برای کارفرما و پیمانکاراست. در قرارداد پیمانکاری مواردی از قبیل مشخصات  طرفین قرارداد، موضوع پیمان، مبلغ پیمان، مدت  پیمان، تعهدات طرفین قرارداد  و فسخ یا خاتمه پیمان مشخص میشود.

موضوع قراردادهای پیمانکاری ممکن است ساختن یک دارایی یا داراییهایی باشد که در مجموع طرح واحدی راتشکیل میدهد.

انواع قراردادهاى پیمانکارى

قراردادهای پیمانکاری در صورتی که مخالف  صریح قانون نباشد میتواند به اشکال مختلفی بین پیمانکار و کارفرما منعقد شود قراردادهای متداول پیمانکاری به شرح زیراست:

قرارداد مقطوع

این نوع قرارداد معمولا به یکی از دو شکل زیر  تنظیم میشود:

الف- پیمانکار توافق میکند که در ازای دریافت مبلغی معین کل عملیات موضوع پیمان را انجام دهد.

ب – پیمانکار توافق میکند که در ازای دریافت مبلغی معین برای هر واحد کاری که انجام میدهد (مثلایک متر مربع زیربنا یا یک متر خاکبرداری) موضوع   عملیات پیمان را انجام دهد.

معمولا در طرحهای بزرگ و بلندمدت طبق ماده  خاصی درقرارداد پیش بینی میشود که بهای واحد  کار یا مبلغ پیمان براساس تغییرات شاخص قیمتها تعدیل شود.

قرارداد امانى

در این نوع قرارداد، مخارج مجاز یا تعیین شده درقرارداد به پیمانکار مسترد میشود و در ازای خدماتی که انجام داده است درصد معینی از مخارج یا  حق الزحمه ثابتی را دریافت میکند. مانند قراردادهای  خدمات مدیریت تهیه طرح وخدمات مشاورهای، تهیه  طرح یا خدمات مدیریت کنترل ونظارت و یا پیمانکاری عملیات اجرایی و یا ساخت تجهیزات.

 

قرارداد براساس مواد و دستمزد

این نوع قرارداد مشابه قرارداد امانی است و طبق آن پیمانکار توافق میکند که در ازای دریافت دستمزد مستقیم با نرخ ساعتی معین و قیمت مواد و مصالح و  سایر مخارجی که طبق قرارداد انجام داده است،  موضوع عملیات پیمان را انجام  دهد. پیمانکار نرخ ساعتی دستمزد را براساس  بازیافت دستمزد و هزینه های غیرمستقیم و سود مورد انتظار تعیین میکند.

در هر یک از قراردادهای یاد شده ممکن است:

١) شرایط قرارداد در طول اجرای طرح بر اثر تغییر مقادیرکار، تغییر مدت پیمان و یا تراضی طرفین قراردادتغییرکند.

٢) طبق ماده خاصی برای ایجاد انگیزه وتشویق پیمانکار به اتمام کار قبل از موعد مقرر، پاداش  برای جلوگیری از تاخیردر اجرای عملیات جرائمی درنظر گرفته شود.(۳)

تعریف پیمان بلند مدت

پیمان‌ بلندمدت‌، پیمانی‌ است‌ که‌ برای‌ طراحی‌، تولید یا ساخت‌ یک‌ دارایی‌ منفرد( مشخص و یکتا) و قابل‌ ملاحظه‌ یا ارائـه‌ خدمات‌ (یا ترکیبی‌ از داراییها یا خدمات‌ که‌ تواماً یک‌ پروژه‌ را تشکیل‌ دهد) منعقد می‌شود و مدت‌ زمان‌ لازم‌ برای‌ تکمیل‌ پیمان‌ عمدتاً چنان‌ است‌ که‌ فعالیت‌ پیمان‌ در دوره‌های‌ مالی‌ متفاوت‌ قرار می‌گیرد .

پیمانی‌ که‌ طبق‌ این‌ استاندارد، بلندمدت‌ تلقی‌ می‌گردد، معمولاً در طول‌ مدتی‌ بیش از یکسال‌ انجام‌ خواهد شد . با این حال‌، مدت‌ بیش از یکسال‌، مشخصه‌ اصلی‌ یک‌ پیمان‌ بلندمدت‌ نیست‌ . برخی‌ پیمان‌های‌ با مدت‌ کمتر از یکسال‌، هرگاه‌ از نظر فعالیت‌ دوره‌، دارای‌ چنان‌ اهمیت‌ نسبی‌ باشد که‌ عدم‌ انعکاس‌ درآمد و هزینه‌ عملیاتی‌ و سود مربوط‌ به‌ آن‌ منجر به‌ مخدوش‌ شدن‌ درآمد و هزینه‌ عملیاتی‌ و نتایج‌ دوره‌ و عدم‌ ارائـه‌ تصویری‌ مطلوب‌ توسط‌ صورت‌های‌ مالی‌ گردد، باید به عنوان‌ پیمان‌ بلندمدت‌ محسوب‌ شود، مشروط‌ بر اینکه‌ رویـه‌ متخذه‌ در واحد تجاری‌ از سالی‌ به‌ سال دیگر به طور یکنواخت‌ اعمال‌ گردد.(۴)

 

ویژگی هاى صنعت پیمانکارى

برخی از ویژگیهای خاص صنعت پیمانکاری به شرح زیراست:

١- اجرای عملیات موضوع پیمان از طریق انعقاد قرارداد به پیمانکار واگذار میشود و مدت اجرای طرح معمولابه بیش از یک دوره مالی تسری مییابد.

٢-فعالیتهای پیمانکاری برخلاف سایر فعالیتهای تولیدی که معمولا در فضای کارخانه انجام میگیرد درمحل اجرای طرح که کارفرما در اختیار پیمانکار قرار میدهد انجام میگیرد.

٣- هر قرارداد پیمانکاری معمولا به ساختن یک دارایی خاص میانجامد.

۴- قرارداد پیمانکاری پس از طی تشریفات مناقصه یا ترک مناقصه و یا توافق قیمت به پیمانکار واگذار میشود.

۵- پیمانکار برای پیشنهاد مبلغ پیمان علاوه بر برآورد بهای تمام شده طرح، سود مورد انتظار خود را به آن اضافه میکند.

۶- اگرچه پرداخت مخارج اجرای طرح به عهده پیمانکاراست اما پیمان در طول دوره ساخت به کارفرما تعلق دارد.

٧- مبلغ قرارداد به تدریج در طول اجرای طرح از طریق تنظیم صورت وضعیت به پیمانکار پرداخت میشود.

٨- بهای تمام شده و صورت وضعیتهای اجرای کار درطول اجرای طرح انباشته میشود. این امر مدیریت، حسابداری و حسابرسی قراردادهای پیمانکاری را دشوار میسازد.

٩-کارفرما برای جبران خسارتهای احتمالی ومسئولیت پذیری پیمانکار علاوه بر پوششهای بیمه ای معمولا ضمانتنامه های زیر را از وی اخذ میکند:

الف-ضمانتنامه شرکت در مناقصه:

این ضمانتنامه برای تضمین قیمتی که پیمانکار برای اجرای طرح پیشنهاد کرده است اخذ میشود.

ضمانت نامه مذکور در صورتی که پیمانکار در مناقصه برنده شود و از انعقاد قرارداد امتناع ورزد به نفع کارفرما ضبط  میشود.

ب -ضمانتنامه انجام تعهدات:

این ضمانتنامه هنگام امضای قرارداد برای تضمین انجام تعهدات ازپیمانکار اخذ میشود. ضمانتنامه مذکور پس ازخاتمه کار و تصویب صورت مجلس تحویل  موقت، آزاد میشود.

ج -ضمانتنامه پیش پرداخت  :

این ضمانتنامه پس ازامضای قرارداد در مقابل  پیش پرداخت از پیمانکاراخذ میشود. ضمانتنامه مذکور تا پایان مدت پیمان معتبر است و مبلغ آن به ترتیبی که اقساط  پیش پرداخت واریز میشود به تدریج  تقلیل مییابد.

د -ضمانتنامه حسن انجام کار :

از پرداخت  هرصورت وضعیت به پیمانکار معمولا ١٠% بابت سپرده  حسن انجام کار (وجه الضمان) کسرمیشود. کارفرما میتواند بنا به تقاضای پیمانکارمبلغ سپرده حسن انجام کار را در مقابل ضمانتنامه پرداخت کند.

١٠ – موضوع عملیات پیمان معمولا در دو مرحله موقت و قطعی به کارفرما تحویل میشود.

١١ – پیمانکار در طول اجرای طرح به ویژه قراردادهای مقطوع با خطرات ذاتی از جمله حوادث قهری و غیرمترقبه مواجه است. مراحل اجرای طرحهای بلندمدت پیمانکاری  مراحل اجرای طرح در موسسات بخش عمومی وخصوصی تفاوت ماهوی ندارد و موسسات بخش خصوصی کمابیش دراجرای عملیات پیمانکاری از تشریفات حاکم بر بخش عمومی تبعیت میکنند.اجرای طرحهای عمرانی در موسسات بخش عمومی تابع تشریفات خاصی است که در ۵ مرحله جداگانه درزیر مورد بررسی قرار می گیرد .

مرحله ١ – مطالعات مقدماتى طرح

موسسات بخش عمومی، مطالعات مقدماتی و نظارت براجرای طرحهای ساختمانی، تاسیساتی و تجهیزاتی را معمولا به مهندسان مشاور واگذار میکنند. مطالعات مقدماتی شامل اقدامات زیر است:

  1. مطالعات تحقیقاتى و بنیادى

خدمات این مرحله شامل مطالعات منطقه ای، اجتماعی واقتصادی است که نتایج حاصل از آن منجر به تصمیمگیری کلی در مورد برنامه ها و شناخت طرحها و مدیریت آنها میشود.

  1. مطالعات شناسایى طرح

شروع اقدامات مربوط به این مرحله منوط به اتمام تحقیقات بنیادی و پذیرش یا توصیه به سرمایه گذاری طرح میباشد. مطالعات این مرحله شامل تحقیقات و بررسیهای لازم به منظور تعیین هدف طرح، شناخت اجزای متشکله و همچنین امکانات فنی و اجرایی طرح با توجه به مصالح ساختمانی، تجهیزات، نیروی انسانی و بالاخره حدودسرمایه گذاری، زمان اجرا و تعیین اثرات  اجتماعی و اقتصادی ناشی از اجرای طرح است. حاصل این مطالعات به شکل گزارش تدوین میشود که مبنای تصمیم گیری در مورد اقدامات بعدی خواهد بود.

  1. تهیه طرح مقدماتى

مطالعات این مرحله شامل تحقیق، بررسی، مطالعه وآزمایشهای لازم به منظور طراحی و تهیه نقشه های مقدماتی و مشخصات کلی طرح و تعیین محل های مناسب و برآورد کلی ابعاد و حجم کار و مخارج هر یک، راه حلهای پیشنهادی وهمچنین مقایسه و تعیین نکات مثبت و منفی هر راه حل و بازده اقتصادی و اثراث هر یک از آنها میباشد. تهیه کننده طرح مقدماتی مناسبترین راه را با ذکر دلایل لازم توصیه میکند.مطالعات این مرحله باید به اندازهای کامل باشد که امکان برآورد مخارج دوره طرح و هزینه های بهره برداری را برای تصمیمگیری منطقی فراهم سازد. نتیجه این مطالعات به شکل گزارش  تدوین میشود.

  1. تهیه نقشه ها ومشخصات اجرایى طرح

شروع اقدامات مربوط به این مرحله منوط به اتمام مرحله تهیه طرح و پذیرش طرح میباشد. خدمات این مرحله شامل مطالعات، بررسی و تحقیقات لازم به منظور تهیه کلیه اسنادعملیات اجرایی، برنامه زمانی اجرای کار، برآورد مقادیرکار وپیش بینی دقیق مخارج اجرای طرح میباشد.

مرحله ۲-  انتخاب پیمانکار

طرحهای عمرانی عموماً از محل اعتبارات سرمایه گذاری ثابت و به ترتیب زیر به شرکتهای پیمانکاری واگذارمیشود:

  1. دعوت از پیمانکاران براى اجراى طرح

پس از آماده شدن اسناد و مدارک عملیات اجرایی طرح معمولا پیمانکاران از طریق مناقصه یا مذاکره از نوع ومشخصات طرح مطلع میشوند و در صورتی که مایل به اجرای طرح باشند اسناد و مدارک مناقصه را از کارفرما یا مهندسان مشاور تهیه وبرای بررسی و مطالعه در اختیار کادر فنی خود قرار میدهند.

هزینه شرکت در مناقصه            **

بانک                                           **

  1. تسلیم قیمت پیشنهادى و ضمانتنامه

شرکت در مناقصه چنانچه کادر فنی با توجه به امکانات پیمانکار اجرای پیمان را عملی و اقتصادی تشخیص دهد قیمت کل کار را ازروی نقشه ها محاسبه و با افزودن سود مورد انتظار به آن پیشنهاد میکند. هر یک از پیمانکاران برای تضمین اجرای طرح به قیمتی که پیشنهاد  کرده اند باید ضمانت نامهای ازبانک اخذ و به کارفرما تسلیم کنند. قیمت پیشنهادی پیمانکار برای اجرای طرح همراه با سایر اسناد و مدارک از جمله ضمانتنامه بانکی در دو پاکت جداگانه – پاکت  الف  حاوی ضمانتنامه بانکی و کلیه اسناد مناقصه  و پاکت ب فقط شامل قیمت پیشنهادی به کارفرما تسلیم میشود. صدور ضمانتنامه شرکت در مناقصه از طرف بانکها موکول به اخذ وثیقه و کارمزد از پیمانکار است.

ح انتظامی – ضمانتنامه             **

ح انتظامی –وثیقه ضمانتنامه       **

طرف ح انتظامی – ضمانتنامه                       **

طرف ح انتظامی – وثیقه ضمانتنامه             **

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

هزینه کارمزد بانکی                **

بانک                               **

  1. انتخاب پیمانکار

کمیسیون مناقصه موقع افتتاح پیشنهادها ابتدا پاکت الف پپیمانکاران را باز نموده و پس از بررسی چنانچه مدارک پاکتهای الف کامل باشد پاکتهای ب را که حاوی پیشنهاد قیمت است باز میکند. پس از افتتاح پاکتهای ب قیمت پیشنهادی هر پیمانکار معین میشود. آنگاه ارقام مزبوراز رقم کمتر به بیشتر مرتب شده و در جدول مقایسه پیشنهادها درج میشود. کمیسیون مناقصه از بین پیشنهاد هایی که تمامی شرایط مناقصه را دارا باشد واز لحاظ قیمت خارج ازاعتدال نباشد مناسبترین پیشنهاد را انتخاب و به عنوان برنده مناقصه معرفی میکند. در صورتی که برنده مناقصه ازانعقاد قرارداد امتناع ورزد ضمانتنامه شرکت درمناقصه به نفع کارفرما ضبط خواهد شد و از نفر دوم برای عقد  قرارداد دعوت میشود.

۳-مرحله  انعقاد قرارداد با پیمانکار

امضای قرارداد پیمانکاری و پیش پرداخت به پیمانکارتابع تشریفات زیر است:

  1. تسلیم ضمانتنامه انجام تعهدات

پیمانکار هنگام امضای قرارداد پیمانکاری برای تضمین انجام تعهدات خود باید ضمانت نامه های معادل ۵% مبلغ اولیه پیمان از بانک اخذ و به کارفرما تسلیم کند. ضمانتنامه یادشده باید تا تاریخ تحویل صورت مجلس موقت معتبر باشد ومادام که تحویل موقت انجام نشده پیمانکار مکلف است آن رابه دستور کارفرما تمدید کند. بانکها برای صدور ضمانتنامه انجام تعهدات علاوه بر وثیقه و کارمزد معمولا ١٠ % مبلغ ضمانتنامه را به عنوان سپرده نقدی از پیمانکار مطالبه میکنند.

ح انتظامی – ضمانتنامه انجام تعهدات             **

ح انتظامی –وثیقه ضمانتنامه انجام تعهدات    **

طرف ح انتظامی – ضمانتنامه           انجام تعهدات            **

طرف ح انتظامی – وثیقه ضمانتنامه انجام تعهدات            **

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

سپرده نقدی                  **

پیمان شماره ۲۰            **

بانک                   **

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پیمان شماره ۲۰            **

هزینه شرکت در مناقصه                   **

هزینه کارمزد بانکی                           **

بابت انتقال هزینه های مربوط به پیمان که قبل از انعقاد قرارداد به وقوع پیوسته بود

  1. انعقاد قرارداد با پیمانکار

پس از آنکه ضمانتنامه انجام تعهدات به کارفرما تسلیم شد قرارداد پیمانکاری منعقد میشود. هزینه تنظیم قرارداد پیمانکاری در دفترخانه اسناد رسمی به عهده پیمانکار است. پیمانکار با امضای قرارداد موارد زیر را تایید میکند:

الف- کلیه اسناد، مدارک و نقشه ها را کاملا مطالعه نموده و از مفاد آن مطلع شده است.

ب – نسبت به تهیه کارگران ساده و متخصص به تعدادکافی اطمینان دارد همچنین میزان دستمزد وهزینه حمل و نقل را تا پای کاردر محاسبه خودمنظور کرده است.

ج -نسبت به تهیه مواد و مصالح در محل کار یا از نقاط دیگر اطمینان دارد.

د -هزینه ناشی از اجرای قوانین کار و تامین اجتماعی و قوانین و آیین نامه های مربوط به مالیات وعوارض را تا تاریخ تسلیم پیشنهاد در حسابها منظور نموده است.

ه -هنگام تسلیم مبلغ پیشنهادی برای اجرای طرح سود مورد انتظار خود را جزو آن منظور کرده است.

بطور کلی پیمانکار با امضای قرارداد تایید میکند که هنگام تسلیم پیشنهاد قیمت برای اجرای طرح،مطالعات کافی به عمل آورده و هیچ نکته ای باقی نمانده است که در آینده بتواند در مورد آن به جهل خود استناد کند.

  1. ابطال ضمانتنامه شرکت در مناقصه

پس از امضای قرارداد کارفرما به بانک دستور میدهد که ضمانتنامه شرکت در مناقصه را آزاد کند. در صورتی که ضمانتنامه شرکت در مناقصه قبل از تاریخ سررسید آزادشود، بانک ضامن با توجه به تاریخ سررسید ضمانتنامه،بخشی از هزینه کارمزد را به حساب پیمانکار برگشت میدهد.

طرف ح انتظامی – ضمانتنامه                         **

طرف ح انتظامی –وثیقه ضمانتنامه                **

ح انتظامی – ضمانتنامه                                               **

ح انتظامی – وثیقه ضمانتنامه                                     **

ابطال و دریافت ضمانتنامه ازکارفرما و وثیقه ضمانتنامه

  1. تسلیم ضمانتنامه پیش پرداخت

طبق ماده جداگانهای در قرارداد پیش بینی میشود که کارفرما برای تقویت بنیه مالی پیمانکار و تکمیل تجهیزات  وی، درصدی از مبلغ پیمان را در ازای ضمانتنامه بانکی به وی پیش پرداخت کند. ضمانتنامه یاد شده باید تا پایان مدت پیمان معتبر و به دستور کارفرما قابل تمدید باشد. مبلغ ضمانتنامه به ترتیبی که اقساط پیش پرداخت با تنظیم صورت وضعیت واریز میشود تقلیل می یابد.

بانکها برای صدور ضمانتنامه پیش پرداخت علاوه بر وثیقه و کارمزد معمولا ١٠ % مبلغ ضمانتنامه را به عنوان سپرده نقدی از پیمانکار مطالبه میکنند.

ح انتظامی – ضمانتنامه پیش پرداخت            **

ح انتظامی –وثیقه ضمانتنامه پیش پرداخت   **

طرف ح انتظامی – ضمانتنامه           پیش پرداخت            **

طرف ح انتظامی – وثیقه ضمانتنامه پیش پرداخت            **

ـــــــــــــــــــــــــــــــ

سپرده نقدی                  **

پیمان شماره ۲۰            **

بانک                   **

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ

بانک                            **

پیش دریافت          **

  1. اخذ پیش پرداخت

پس از آنکه ضمانتنامه پیش پرداخت به کارفرما تسلیم شد پیمانکار پیش پرداخت را اخذ و با منابع مالی خود تلفیق و عملیات اجرایی پیمان را شروع میکند.

۴-مرحله  شروع عملیات اجرایى

مراحل اجرای طرح و انجام عملیات پیمانکاری به شرح زیر است:

  1. تاسیس و ایجاد کارگاه

کارفرما متعهد است کلیه زمینهایی که برای تاسیس وایجاد کارگاه و انجام عملیات موضوع پیمان مورد نیاز است به پیمانکارتحویل دهد.

هزینه های مربوط به تجهیز کارگاه به عهده پیمانکار است. پیمانکار پس از تجهیز و آماده کردن کارگاه برای شروع عملیات و اجرای طرح، شخصی را به عنوان رئیس کارگاه تعیین و کتباً به کارفرما یا دستگاه نظارت معرفی کند. رئیس کارگاه در تمام اوقات کار در کارگاه حضوردارد و کارگران و کار آنان  لازم برای انجام عملیات موضوع پیمان را سازماندهی می کند. بدین ترتیب عملیات پیمانکاری برخلاف سایر فعالیتهای تولیدی در کارگاهی که در محل اجرای هر طرح احداث میشود انجام گیرد.

کارفرما یا دستگاه نظارت برای نظارت مستقیم در اجرای عملیات کارگاه، شخصی را به نام مهندس مقیم تعیین و کتباً به پیمانکار معرفی میکند و اصولا مقیم کارگاه خواهد بود.مهندس مقیم حق دارد در اجرای عملیات، نظارت دقیق به عمل آورد و مصالح مصرفی و کارهای انجام شده را براساس مشخصات و نقشه ها مورد رسیدگی و آزمایش قرار دهد و هرگاه عیب و نقصی در کار مشاهده نماید به پیمانکار دستور رفع آن را بدهد.

  1. تخصیص تنخواه گردان به کارگاه

پس از تاسیس و ایجاد کارگاه، بخشی از مخارج اجرای طرح از محل تنخواه گردانی که پیمانکار به هر کارگاه تخصیص میدهد پرداخت میشود. بدین منظور معمولا حساب بانکی در نزدیکترین شعبه بانک در محل اجرای طرح گشایش مییابد که برداشت از حساب مزبور با امضای رئیس کارگاه یا شخص معینی که پیمانکار انتخاب میکند مجاز خواهد بود.

دفتر پیمانکار:

جاری کارگاه               **

بانک                   **

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

دفتر کارگاه

بانک کارگاه                 **

جاری مرکز          **

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

هزینه دستمزد کارگران  **

۲۳% حق بیمه  کارفرما   **

مالیاتهای پرداختنی     **

بیمه های پرداختنی    **

بانک کارگاه                **

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

هزینه های جاری         **

انبار کارگاه                  **

ماشین آلات                **

بانک کارگاه           **

بابت ثبت هزینه های کارگاه

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

جاری مرکز                **

هزینه دستمزد       **

۲۳% حق بیمه        **

انبار کارگاه             **

هزینه های جاری    **

ماشین آلات           **

بابت ارسال اسناد هزینه به دفتر مرکزی

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

دفتر پیمانکار

پیمان شماره ۲۰           **

(شامل هزینه دستمزد ،۲۳%بیمه ،هزینه های جاری و…)

جاری کارگاه         **

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

جاری کارگاه               **

بانک                   **

  1. مخارج اجراى طرح

تامین نیروی انسانی، تهیه وتدارک کلیه مصالح، ابزار کار،ماشین آلات و بطور کلی تمام لوازم ضروری برای اجرای عملیات موضوع پیمان و هزینه های مستقیم و غیرمستقیم مربوط، به عهده پیمانکار است. مخارج اجرای طرح در طول دوره  ساخت از طریق دفتر مرکزی موسسات پیمانکاری وکارگاه پرداخت میشود. کالاها و یا داراییهایی را که کارگاه مجاز به خرید آن نیست یا امکان تهیه آن در محل اجرای طرح وجود ندارد از طریق دفتر مرکزی  خریداری میشود.

مخارجی را که کارگاه مجاز به انجام آن است بتدریج از محل تنخواه گردانی که در اختیار رئیس کارگاه قرار دارد پرداخت میشود. در پایان ماه یا هر زمان مشخص دیگر، گزارش مخارج کارگاه به انضمام اسناد هزینه به دفتر مرکزی ارسال میگردد. تمام مخارج انجام شده در کارگاه باید متکی به مدارک مثبته و با توجه به دستورالعمل دفتر مرکزی پرداخت شده باشد. حسابداری دفتر مرکزی ابتدا مخارج کارگاه را کنترل و رسیدگی سپس حسب مورد به حساب پیمان،حساب انبار یا دارایی ثابت منظور مینماید و در صورت نیازمبلغ تنخواه گردان کارگاه را تمدید میکند.تامین آب و برق موقت و هزینه مصرف آن در طول اجرای طرح به عهده پیمانکار است.

پیمان شماره ۲۰           **

هزینه های مشترک  **

تسهیم هزینه های مشترک بین پیمانها

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پیمان شماره ۲۰           **

استهلاک انباشته ماشین **

سرشکن نمودن استهلاک به پیمان

۴. تنظیم صورت وضعیت موقت کارها

در موسسات پیمانکاری برخلاف سایر موسسات تولیدی مبلغ قرارداد در خاتمه کار به پیمانکار پرداخت نمیشود.معمولا دستگاه نظارت در فواصل معینی با کمک نماینده پیمانکار بر مبنای پیشرفت واقعی کارها، صورت وضعیت تمام کارهایی که پیمانکار از شروع کار تا تاریخ تنظیم صورت وضعیت انجام داده است و همچنین وضعیت مصالح پایکار را تعیین و پس از تایید براساس نرخهای پیمان تقویم و تسلیم کارفرما میکند.

۵. پرداخت وجه صورت وضعیت موقت کارها

کارفرما پس از رسیدگی صورت وضعیت و وضع مبالغ زیر که برطبق قانون یا قرارداد ملزم به کسر آن است، تتمه قابل پرداخت را با تنظیم سندی با صدور چک به پیمانکار پرداخت میکند. کسور قانونی به عهده پیمانکار است که به وسیله کارفرما از هر پرداخت کسر و به مراجع ذیربط واریز میشود:

الف – وجوهی که بابت صورت وضعیت قبلی پرداخت شده است

ب – ۱۰٪ بابت وجه الضمان یا سپرده حسن انجام کار

ج – اقساط پیش پرداخت

د – ۵٪  پیش پرداخت مالیات موضوع ماده ١٠۴ قانون مالیاتهای مستقیم

ه -سایر کسور برطبق قانون یا قرارداد تمام مبالغ مندرج در صورت وضعیتها همچنین پرداختهایی که بابت آن انجام میگیرد جنبه موقت وغیرقطعی و علی الحساب دارد و هر نوع اشتباه در اندازه گیری و محاسباتی در صورت وضعیتهای بعدی و یا درصورت وضعیت قطعی اصلاح و رفع خواهد شد.

ح دریافتنی – کارفرما                 **

ح دریافتنی – صورت وضعیت تایید شده            **

بابت ارسال صورت وضعیت برای کارفرما

بانک                                      **

پیش پرداخت مالیات                **

سپرده حسن انجام کار            **

بیمه                                    **

پیش دریافت                         **

ح دریافتنی – کارفرما                       **

بابت دریافت مبلغ صورت وضعیت از کارفرما

طرف ح انتظامی – ضمانتنامه پ پ          **

طرف ح انتظامی –وثیقه ضمانتنامه پ پ   **

ح انتظامی – ضمانتنامه پ پ                        **

ح انتظامی – وثیقه ضمانتنامه پ پ                **

بابت کاهش ضمانتنامه پیش پرداخت براساس صورت وضعیت

۵-مرحله خاتمه کار

اموالی که در نتیجه اجرای قراردادهای بلندمدت پیمانکاری بوجود میآید متعلق به کارفرما است که به ترتیب زیر به وی تحویل میشود:

  1. تحویل موقت

پس از آنکه پیمانکار عملیات موضوع پیمان را برطبق قرارداد انجام داد مشروط بر آنکه باقی مانده و یا نقایص کارها مربوط به قسمت عمده ای از یک کار اساسی و یا به صورتی نباشد که استفاده از کار انجام شده را غیرممکن سازد میتواند از طریق دستگاه نظارت تقاضای تحویل موقت کرده و نماینده خود را برای عضویت در کمیسیون تحویل معرفی کند و در عین حال انجام دادن کارهای جزیی باقیمانده را نیزتقبل کند.

کمیسیون تحویل موقت فهرستی از معایب و نقایص کارها وعملیات ناتمام را تنظیم و ضمیمه صورت مجلس تحویل موقت میکند و برای رفع نقایص و تکمیل کارهای ناتمام مهلتی برای پیمانکار تعیین و به دستگاه نظارت ماموریت میدهد که در راس مهلت مزبور عملیات را مجددا بازدید کند و اگر براساس فهرست نقایص، هیچگونه عیب  و نقص و کار ناتمامی باقی نمانده باشد صورت مجلس تحویل موقت و گواهی رفع  نقایص و معایب را برای کارفرما ارسال میآند تا پس ازتصویب او به پیمانکار ابلاغ شود.

در صورتی که پیمانکار حاضر به رفع نقایص و معایب نباشد کارفرما حق دارد معایب و نقایص و تکمیل کارهای ناتمام را راسآً و یا به هر ترتیبی که مقتضی بداند رفع نماید و هزینه آنرا از محل سپرده حسن انجام کار یا هر نوع مطالبات وسپردهای که پیمانکار نزد او دارد برداشت کند.

بیمه های پرداختنی       **

بیمه                   **

بانک                   **

بابت پرداخت مابه التفاوت ۳۰% بیمه های مکسوره در لیست کارگران و بیمه های کسرشده در صورت وضعیت

مالیات های پرداختنی     **

بانک                   **

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

بانک                           **

سپرده نقدی          **

  1. ابطال ضمانتنامه

    انجام تعهدات

پس از تصویب صورت مجلس تحویل موقت ضمانت نامه انجام تعهدات، آزاد میشود.

طرف ح انتظامی – ضمانتنامه انجام تعهدات             **

طرف ح انتظامی –وثیقه ضمانتنامه انجام تعهدات       **

ح انتظامی – ضمانتنامه انجام تعهدات                                       **

ح انتظامی – وثیقه ضمانتنامه انجام تعهدات                             **

  1. ابطال ضمانتنامه پیش

    پرداخت

ضمانت نامه پیش پرداخت تا پایان مدت پیمان  معتبراست و مبلغ آن با پرداخت صورت وضعیتها بتدریج تقلیل مییابد به نحوی که کل پیش پرداخت با آخرین صورت وضعیت موقت مستهلک میشود.

۴. تهیه صورت وضعیت قطعى

به محض آنکه تحویل موقت کارها انجام گرفت دستگاه نظارت با همکاری پیمانکار اقدام به اندازه گیری و تهیه صورت وضعیت قطعی کارهای انجام شده خواهد کرد.صورتحساب قطعی ماخذ تصفیه نهایی پیمانکار خواهد بود وپس از امضای آن از طرف کارفرما و پیمانکار برای طرفین قطعی است و اعتراض به آن بلا اثر خواهد بود.

۵. استرداد نصف وجه الضمان (سپرده حسن انجام کار)

چنانچه پیمانکار قبلا وجه الضمان را درمقابل تسلیم ضمانتنامه دریافت نکرده باشد نصف آن بلافاصله پس  از تصویب صورت مجلس تحویل موقت از طرف کارفرما به پیمانکار مسترد میشود.

بانک                         **

حسن انجام کار      **

  1. برچیدن کارگاه

پیمانکار باید در پایان کار نسبت به برچیدن و تخریب وخارج نمودن مواد حاصل از آن اقدام نماید. هزینه های مربوط به برچیدن کارگاه کلا به عهده پیمانکار است و مصالح حاصل از تخریب نیز به وی تعلق دارد.

۷. دوره تضمین

حسن انجام عملیات موضوع پیمان از تاریخ تحویل موقت برای مدتی که در قرارداد مشخص شده است تضمین میشود. اگر در دوره تضمین معایب و نقایص در کار مشاهده شود که ناشی از عدم رعایت مشخصات مذکور در مدارک پیمان باشد پیمانکار مکلف است آن معایب  و نقایص را به هزینه خود رفع نماید. در غیر این صورت، کارفرما حق دارد معایب و نقایص را راسآً یا به هر ترتیب که مقتضی بداند رفع نموده و هزینه آن را از محل نصف وجه الضمان برداشت کند.

۸.  تحویل قطعى

کارفرما پس از پایان دوره تضمین به تقاضای پیمانکاراعضای کمیسیون تحویل را تعیین و به پیمانکار معرفی میکند.کمیسیون مزبور پس از بازدید کارها، هرگاه عیب و نقصی مشاهده نکند تحویل قطعی انجام خواهد گرفت و بلافاصله صورت مجلس مربوط به آنرا تنظیم و تصویب آن به پیمانکار ابلاغ میشود.

۹. استرداد نصف دیگر وجه الضمان (سپرده حسن انجام کار)

نصف دیگر وجه الضمان پس از تصویب صورت مجلس تحویل قطعی از طرف کارفرما به پیمانکار مسترد میشود. (۳)

بانک                         **

حسن انجام کار      **

توجه !!!

در پایان هر سال مالی  درآمد و هزینه پیمان به شکل زیر ثبت می گردد:

هزینه پیمان                                        **

پیمان شماره ۲۰                             **

ح دریافتنی – صورت وضعیت تایید شده     **

درآمد پیمان                                  **

درآمد پیمان                                        **

هزینه پیمان                                     **

سودوزیان                                        **

 

هزینه‌یابی شغلی

در یک کسب ‌و کار پیمانکاری، ممکن است انواع پروژه‌ها و مشاغل وجود داشته باشد که طول پروژه و حجم پروژه متفاوت باشد. به همین خاطر، تطبیق دادن دقیق هزینه‌ها با درآمد کاری دشوار است. به دلیل تعداد معاملاتی که در طول دوره یک پروژه رخ می‌دهد، هزینه‌یابی شغل یک کار ضروری در حسابداری است. هزینه‌یابی شغل به معنی تخصیص تمام هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم و درآمد به هر شغل مربوطه است. هزینه‌یابی شغل نه‌تنها آماده‌سازی مالیاتی برای حسابداران را تسهیل می‌کند بلکه اطلاعات دقیق در مورد سودآوری یک قرارداد فراهم می‌کند. اساساً، هزینه‌یابی شغل فوق‌العاده کارآمد است و یک گام ضروری برای کمک به پیگیری درآمد و هزینه در سراسر هر پروژه پیمانکاری است. (۲)

روش درصد پیشرفت کار

یکی از بهترین شیوه‌های حسابداری پیمانکاری که طی دوره‌ی آموزش حسابداری بازار کار خود باید فرا بگیرید روش درصد تکمیل کار است. روش درصد تکمیل کار به توانایی کسب ‌و کار پیمانکاری برای مطابقت دادن درآمدها و هزینه‌ها اشاره دارد. به دلیل این‌که مدت‌زمان قراردادها مختلف است و تعداد مشاغل زیاد است، انجام این کار اغلب دشوار است.

با این ‌حال، در طول روند پیمانکاری، پیمانکاران می‌توانند از روش درصد تکمیل کار برای تعیین سود یا زیان‌آور بودن پروژه استفاده کنند. مجموع هزینه‌های متحمل‌شده در کار را می‌توان بر هزینه کل برآوردشده کار تقسیم کرد تا مقدار سود یا زیان کار محاسبه شود. ضرب کردن سود ناخالص برآورد شده بر درصد تکمیل کار برای تعیین سود ناخالص برآورد شده است. محاسبه‌ی سود بر اساس درصد تکمیل کار، یک روش دقیق برای حسابداران برای پیگیری یک پروژه است. اگرچه حسابداران برآوردها را انجام می‌دهند ولی محاسبات همیشه بدون اشتباه نیست. حسابداران اطلاعات مالی مربوط به شرکت را حتی قبل از اتمام یک پروژه ارائه می‌دهند.

روش درصد پیشرفت کار در حسابداری

طبق استاندارد حسابداری شماره ۹ شرکت‌های پیمانکاری را ملزم به شناسایی درآمد پیمانکاری بلند مدت به روش درصد پیشرفت کار (هزینه به هزینه) می‌کند. در این روش پیمانکار باید هزینه‌های کل پروژه را برآورد کرده و بر مبنای آن و متناسب با هزینه‌های واقعی تحقق یافته درآمد هر دوره مالی را شناسایی کند.

نتایج حاصل از محاسبات یادشده همیشه با صورت وضعیت‌های ارسالی و تایید شده توسط کارفرمایان متفاوت است و اختلاف موجود بین صورت وضعیت‌های تایید شده و درآمد شناسایی شده به روش هزینه به هزینه در ترازنامه تحت عنوان مبلغ قابل بازیافت پیمانها و یا مازاد کار گواهی شده درج می‌شود. نکته قابل تامل به لحاظ مالیاتی این است که وقتی درآمد بر مبنای هزینه‌های تحقق یافته شناسایی و ثبت می‌شود اگر هزینه‌ای توسط ممیزان مالیاتی برگشت داده شود (یا غیر‌قابل قبول شناخته شود) تکلیف درآمد متناظر آن چه می‌شود. برای اینکه موضوع روشن تر شود مثالی به شرح زیر آورده شده است:

مثال

شرکت A ابتدای سال ۱۳۸۹ قراردادی بلند مدت به مبلغ ۵۰۰۰ میلیون ریال با کارفرمای خود منعقد می‌کند. در پایان سال ۱۳۸۹ برآوردهای انجام شده نشان می‌دهد که کل هزینه طرح ۴۵۰۰ میلیون ریال است و در واقع شرکت از محل قرارداد یادشده ۵۰۰ میلیون ریال سود برآوردی کسب خواهد کرد. در سال ۱۳۸۹ شرکت از بابت اجرای این قرارداد، ۴۰۰ میلیون ریال هزینه شناسایی و در دفاتر خود ثبت کرده است؛ بنابراین درآمدی که شرکت در سال ۱۳۸۹ در دفاتر شناسایی و ثبت می‌کند به شرح زیر است:

درآمد شناسایی شده برای سال ۸۹

۴۴۴ = ۵۰۰۰ * (۴۵۰۰ / ۴۰۰)

سود شناسایی شده در سال هشتاد و نه :               ۴۴ = ۴۰۰ – ۴۴۴

فرض کنید

حال فرض کنیم ممیزان مالیاتی در هنگام رسیدگی به دفاتر شرکت A ،  بیست میلیون ریال از هزینه‌های شرکت را غیر‌قابل قبول تشخیص داده و از هزینه‌های شرکت حذف کنند. در آن صورت سود شرکت A به ۶۴ میلیون ریال (۲۰+۴۴) افزایش می‌یابد و در عمل مالیات شرکت۱،۵ برابر می‌شود و غافل از اینکه ۲۰ میلیون ریال هزینه برگشتی اثر مستقیمی بر میزان درآمد شرکت داشته است که اگر آن هزینه برگشت شود؛ بنابراین باید درآمد متناظر نیز به شرح زیر محاسبه و کسر شود:

درآمد شناسایی شده پس از برگشت هزینه‌ها

۴۲۲ = ۵۰۰۰ * [ ۴۵۰۰ / (۲۰ – ۴۰۰ )]

میزان تعدیل درآمد  :                                       ۲۲=۴۲۲-۴۴۴

همان‌گونه که ملاحظه می‌شود اثر برگشت هزینه‌ها بر درآمد بیش از هزینه‌های برگشتی است و در آن صورت به لحاظ مالیاتی سود مشمول مالیات از ۴۴ میلیون ریال به ۲۲ میلیون ریال کاهش می‌باید.بنابراین اگر سازمان امور مالیاتی چنین تاثیری را نادیده انگارد، به میزان هزینه‌های برگشت شده سود شرکت را افزایش داده است.

در حالی که درآمد واقعی یک پروژه در پایان پروژه مشخص می‌شود و درآمدهای شناسایی شده در طول دوره اجرای پروژه همیشه بر مبنای برآورد‌ها انجام می‌شود و این برآوردها به دلایل مختلف از جمله تورم، نوسانات نرخ ارز، هزینه‌های پیش‌بینی نشده و… همیشه دستخوش تغییر بوده؛ بنابراین بسیار اتفاق می‌افتد که پروژه‌ای در سال‌های اول کار دارای سود بوده و مالیات آن هم پرداخت شده است؛ ولی درنهایت به دلایل بالا به زیان منتج شده است. بنابراین انتظار می‌رود ممیزان مالیاتی همیشه با دانش روز مالی آشنایی کافی داشته باشند تا حقی از مودیان مالیاتی تضییع نشود.(۲)

روش تکمیل قرارداد

درآمدها تا اتمام پروژه در صورت‌های مالی گزارش نمی‌شود. این روش برای قراردادهای کوتاه‌مدت کمتر از دو سال مناسب است و یک سود ناخالص متوسط کمتر از ۱ میلیون دلاری دارد. همچنین این روش مناسب پیمانکارانی است که ترجیح می‌دهند مالیات خود را به تاخیر اندازند. بااین‌حال، می‌توان هزینه مواد حاصل از منابع اختصاص داده ‌شده را بدون باز کردن یک حساب دفتر کل هزینه در قرارداد گنجاند. این نوع هزینه‌ها تا زمانی که به‌طور کامل در پروژه مورد استفاده قرار گیرند دارایی محسوب می‌شوند و پس از پایان کار کسر می‌گردند.(۲)

 

استراتژی‌های گزارش مالیات

همانطور که در مقاله اظهارنامه مالیاتی و آنچه باید از آن بدانیم اشاره کردیم، روش‌های درصد تکمیل کار و تکمیل قرارداد به‌طور عمده نسبت به روش گزارش مالیات متفاوت است. برای قراردادهای تکمیل‌شده، درآمدها و هزینه‌ها پس از اتمام کار شناسایی می‌شود. پیمانکاران می‌توانند مالیات خود را تا زمانی که پروژه به اتمام می‌رسد به تاخیر(۱) بیندازند. با این ‌حال، از آنجایی ‌که کشورها هرچند وقت یک‌بار قوانین مالیاتی خود را اصلاح می‌کنند ممکن است فشار مالیاتی بر این شرکت را در دراز مدت افزایش یابد. علاوه بر این، در صورتی ‌که پیمانکاران در وهله‌ی اول هیچ پرونده مالیاتی معتبر نداشته باشند این روش چالش‌هایی را پیش روی پیمانکارانی قرار می‌دهد که به دنبال جذب سرمایه‌گذاران دیگر به شرکت خود هستند. با وجود این، رویکرد قراردادهای تکمیل‌شده ارجح‌ترین روش در این صنعت است. روش درصد تکمیل کار در مبارزه با نوسانات مالیاتی مؤثر است و یکی از بهترین روش‌ها برای قراردادهای بلندمدت است.(۲)

مطالب مرتبط

یاداشت

  1. برای اینکه پرداخت مالیات در این روش به تاخیر انداخته شود مجوزهای خاصی را باید از سرویس درآمد داخلی (IRS) دریافت کرد. شرکت‌ها همچنین ممکن است لازم باشد متخصص مالیاتی دارای مجوز را برای مشاوره در مورد نحوه به تاخیر انداختن مالیات‌ها استخدام کنند.

بهتر بدانید

نظرات

۲ دیدگاه. دیدگاه تازه ای بنویسید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست